Thứ Năm, 11/08/2022 5:41 chiều

Sự khác nhau giữa việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức tòa án và trọng tài

07/06/2021, Dịch vụ luật sư, Tư vấn pháp luật, 1286 Lượt xem

Trong thực tế, khi tranh chấp, mâu thuẫn trong làm ăn, kinh doanh xảy ra mà không thể đàm phán hay hòa giải được, các bên có thể  giải quyết bằng cách khởi kiện tòa án hoặc trọng tài thương mại. Nếu bạn đang xảy ra tranh chấp và phân vân không biết chọn phương thức giải quyết tranh chấp nào, hãy cùng Công ty Luật TNHH Một thành viên Vân Hoàng Minh (V&HM Law Firm) chúng tôi tìm hiểu những điểm khác biệt của hai phương thức giải quyết tranh chấp trên!

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức tòa án hoặc trọng tài sẽ có những điểm khác biệt như sau:

1. Tính chung thẩm

Phán quyết của tòa án thường bị kháng cáo nếu các bên không đồng ý với toàn bộ phán quyết hoặc một phần phán quyết của tòa.

Ngược lại, đa số các quyết định trọng tài không bị kháng cáo. Chỉ có thể dựa vào một vài lý do để khước từ quyết định trọng tài tại tòa án.

2. Sự công nhận quốc tế

Phán quyết của tòa án thường rất khó đạt được sự công nhận quốc tế. Phán quyết của tòa án được công nhận tại một nước khác thường thông qua một hiệp định song phương hoặc theo các quy tắc rất nghiêm ngặt. Có một số ngoại lệ khu vực ( ví dụ như các nước thuộc OHADA và Liên minh châu Âu).

Ngược lại, quyết định trọng tài đạt được sự công nhận quốc tế thông qua một loạt các công ước quốc tế và đặc biệt là Công ước New York năm 1958 về Công nhận và Thi hành Quyết định Trọng tài Nước ngoài. Có khoảng 120 quốc gia đã tham gia công ước New York. Có thể xem danh sách quốc gia thành viên công ước tại http://www.jurisint.org nhằm kiểm tra xem quốc gia của đối tác hợp đồng đã phê chuẩn Công ước New York hay chưa.

3. Tính trung lập

Đối với việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức tòa án, mặc dù thẩm phán quốc gia có thể khách quan, họ vẫn buộc phải sử dụng ngôn ngữ và áp dụng quy tắc tố tụng của quốc gia họ và thường cùng quốc tịch với một bên.

Còn đối với phương thức trọng tài, các bên có thể bình đẳng về: nơi tiến hành trọng tài (tại một nước trung lập); ngôn ngư sử dụng; quy tắc tố tụng; quốc tịch của các trọng tài viên; và đại diện pháp lý.

4. Năng lực chuyên môn và sự kế tục của các cá nhân

Trong phương thức tòa án, không phải tất cả các thẩm phán đều có chuyên môn về lĩnh vực nào đó. Ví dụ, trong các tranh chấp bằng sáng chế, ngân hàng, tên miền. Trong những vụ kiện kéo dài, có thể có nhiều thẩm phán kế tiếp nhau xét xử vụ kiện.

Còn đối với phương thức trọng tài, các bên có thể lựa chọn các trọng tài viên có trình độ chuyên môn cao, miễn là các trọng tài viên độc lập. Thông thường, các trọng tài viên theo vụ kiện từ đầu đến cuối.

5. Tính linh hoạt

Trong phương thức tòa án, tòa án quốc gia bị ràng buộc nghiêm ngặt bởi các quy tắc tố tục của quốc gia đó.

Trong phương thức trọng tài, đa số các quy tắc tố tụng trọng tài quy định rất linh hoạt trong việc xác định thủ tục trọng tài, phiên hợp giải quyết tranh chấp, thời hạn, địa điểm tổ chức phiên hợp giải quyết tranh chấp và nơi các trọng tài viên gặp gỡ, thời gian soạn thảo quyết định trọng tài.

6. Các biện pháp tạm thời

Khi việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức tòa án, lúc cần hành động nhanh chóng và hiệu quả để ngăn chặn sự vi phạm (thông qua lệnh bắt giữ tang vật vi phạm), tòa án có thể ra lệnh cưỡng chế khẩn cấp, thậm chí trước khi bắt đầu tố tụng thực chất. Tòa án cũng có thể ra lệnh cưỡng chế đối với bên thứ ba.

Còn đối với phương thức trọng tài, trước khi hội đồng trọng tài được thành lập, các bên phải thông báo qua cho tòa án. Ở hầu hết các hệ thống pháp luật, khi hội đồng trọng tài được thành lập, các bên có thể vẫn nhận lệnh của tòa án để ngăn chặn hành vi sai phạm. Theo pháp luật của nhiều nước, hội đồng trọng tài cũng được quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Tuy nhiên, trọng tài viên không thể ra lệnh cho bên thứ ba.

7. Nhân chứng

Trong phương thức tòa án, các tòa án, đại diện chủ quyền quốc gia, có quyền triệu tập bên thứ ba và nhân chứng ra trước tòa. Đây gọi là quyền cưỡng chế mà trọng tài viên không có.

Trong phương thức trọng tài, các trọng tài viên không có quyền triệu tập bên thứ ba khi chưa có sự đồng ý của họ và không có quyền yêu cầu một bên phải mời nhân chứng đến.

8. Tốc độ giải quyết vụ việc

Đối với phương thức tòa án, tố tụng có thể bị trì hoãn và kéo dài. Các bên có thể gặp phải một loạt sự kháng cáo kéo dài và tốn kém.

Còn đối với phương thức trọng tài, Trọng tài nhanh hơn tòa án. Trọng tài có thể tiến hành rất nhanh (vài tuần hoặc vài tháng nếu các bên muốn như vậy).

9. Tính bí mật

Đối với phương thức tòa án, các phiên xét xử tại tòa án cũng như các phán quyết của tòa là công khai.

Đối với phương thức trọng tài,   Các phiên họp giải quyết tranh chấp của trọng tài không được tổ chức công khai và chỉ có các bên nhận được quết định.

Đây là ưu điểm lớn của trọng tài khi các vụ việc liên quan đến bí mật thương mại và pháp minh. Các điều khoản chính của hợp đồng bao gồm cả những điều khoản về tính bí mật phải tuân thủ trong tố tụng trọng tài. Bởi tính bí mật rất quan trọng trong tranh chấp về sở hữu trí tuệ, nên các điều khoản bổ sung về tính bí mật có thể được các bên lập (dưới dạng điều khoản hợp đồng) hoặc các trọng tài viên (dưới dạng một mệnh lệnh thủ tục hoặc trong văn bản xác định thẩm quyền – tems of reference).

10. Phí tổn

Đối với việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức tòa án, các bên không phải trả thù lao cho thẩm phán, tùy vào mức độ sự việc chỉ phải nộp 1 khoản tạm ứng án phí theo quy định cho tòa án. Tuy nhiên, các bên nên nhớ rằng chi phí trong tranh chấp chủ yếu là thù lao cho các luật sư.

Còn đối với phương thức trọng tài, các bên phải trả trước các khoản thù lao, chi phí đi lại và ăn ở cho trọng tài viên, cũng như chi phí hành chính cho tổ chức trọng tài quy chế.

Trên đây là toàn bộ những điểm khác biệt của hai phương thức giải quyết tranh chấp bằng tòa án và trọng tài. Hy vọng những thông tin trên giúp ích được cho bạn.

V&HM tổng hợp

Website: https://vanhoangminhlaw.vn

Email: vanhoangminhlaw@gmail.com

Hotline: 0985 158 595

Địa chỉ: 422 (tầng 3) Võ Văn Kiệt, Phường Cô Giang, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh