Thứ Năm, 18/08/2022 8:28 chiều

SỰ BẤT BÌNH ĐẲNG GIỮA NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG

23/08/2021, Dịch vụ luật sư, Lao động - Bảo hiểm xã hội, 1666 Lượt xem

Quan hệ lao động là quan hệ xã hội phát sinh trong việc thuê mướn, sử dụng lao động, trả lương giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Ảnh sưu tầm (nguồn internet)

Trong mối quan hệ với người sử dụng lao động, người lao động luôn ở vị trí yếu thế hơn, có sự phụ thuộc và chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động. Cụ thể tại Điều 3 Bộ luật lao động 2019 định nghĩa về người lao động và người sử đụng lao động như sau:

“Người lao động là người làm việc cho người sử dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động”

“Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc cho mình theo thỏa thuận; trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân thì phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ”

Từ định nghĩa của Bộ luật Lao động ta có thể thấy được sự khác biệt trong mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động và các chủ thể trong các quan hệ giao dịch, hợp đồng khác. Trong mối quan hệ này, người lao động có sự phụ thuộc rất lớn vào người sử dụng lao động, cụ thể:

1. Sự phụ thuộc vào mặt kinh tế

Trong quan hệ lao động, người sử dụng lao động sở hữu lợi thế lớn về mặt kinh tế. Bản chất của quan hệ pháp luật lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động là quan hệ mua bán sức lao động. Do đó, người lao động tham gia quan hệ lao động với mục đích bán sức lao động của mình cho người sử dụng lao động thông qua quá trình lao động để kiếm thu nhập phục vụ cho nhu cầu cuộc sống. Ngược lại người sử dụng lao động chính là bên trả tiền lương cho họ, có thể nói người sử dụng lao động nắm giữ trong tay kế sinh nhai của người lao động vì vậy để kiếm sống người lao động buộc phải phụ thuộc vào người sử dụng lao động.

2. Sự phụ thuộc về mặt tổ chức

Trong quan hệ việc làm người lao động không chỉ bị chi phối về kinh tế mà còn bị chi phối về mặt tổ chức. Tổ chức doanh nghiệp cũng có thể được xem là một xã hội thu nhỏ, trong đó người sử dụng lao động nắm quyền lực cao nhất, mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động trong doanh nghiệp là mối quan hệ cấp trên – cấp dưới, chủ – nhân viên và là một mối quan hệ dựa trên sự phục tùng, mệnh lệnh theo đó người lao động có nghĩa vụ phục tùng theo yêu cầu của người sử dụng lao động, tuy nhiên phải trong phạm vi pháp luật. Khi làm việc, người lao động phải thực hiện theo đúng nội quy, quy định, nguyên tắc theo sự thiết lập của người sử dụng lao động. Thông qua các quyết định và cách hành xử của mình, người sử dụng lao động có thể nâng cao hoặc hạ thấp vị thế của người lao động. Người sử dụng lao động là chủ thể có quyền quản lý, giám sát, yêu cầu người lao động phải làm việc theo tiêu chuẩn mà mình đề ra. Người sử dụng lao động cũng có quyền khen thưởng cũng như kỷ luật người lao động.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt những nhân viên có trình độ cao, năng lực giỏi sẽ có nhiều lợi thế và có vị thế cân bằng hơn với người lao động. Nhìn chung, tại Việt Nam người lao động luôn là bên yếu thế hơn, đặc biệt hiện nay với dân số đông nguồn cung lao động luôn dồi dào mặc dù đã tăng nhanh nhưng số lương doanh nghiệp so với lao động vẫn có sự chênh lệch.

Sự bất bình đẳng này là thực tế khách quan và mang tính lịch sử, bởi lẽ người sử dụng lao động là bên bỏ tiền để mua sức lao động của người lao động, là chủ sở hữu của tư liệu sản xuất vì vậy họ có những quyền hạn nhất định để đảm bảo lợi ích của mình. Đồng thời, tính tất yếu khách quan của quá trình lao động là phải có chủ, có tổ chức điều hành thì mới có một tập thể lao động. Xã hội đã phát triển và đi từ thời kì nô lệ (phục tùng tuyệt đối) sang đến nay (phục tùng trong phạm vi pháp luật) do đó mọi hoạt động thuộc hành vi quản lý của người sử dụng lao động phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Đồng thời, người sử dụng lao động cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hành vi quản lý lao động của mình.

Như vậy, để tạo ra quan hệ lao động được bình đẳng hơn, pháp luật lao động của nước ta đã có những quy định để bảo vệ người lao động, qua đó hạn chế sự lạm quyền của người sử dụng lao động. Có thể nói pháp luật về lao động đã cố gắng hết sức để có thể bảo vệ người lao động trong mối quan hệ bất bình đẳng này.

Trên đây là nội dung bài viết sự bất bình đẳng giữa người lao động và người sử dụng lao động; V&HM Law gửi đến bạn đọc, nếu có gì thắc mắc xin vui lòng liên hệ V&HM Law để được giải đáp.

V&HM tổng hợp

Website: https://vanhoangminhlaw.vn

Email: vanhoangminhlaw@gmail.com

Hotline: 0985 158 595

Địa chỉ: 422 (tầng 3) Võ Văn Kiệt, Phường Cô Giang, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh